كردن و دست‌يابى به خود ناتوان كرده است . گويند روزگار وى سخت به درازا كشيد ، و شكوه وى بسيار شد و حميريان از بسيارى لشكركشيها و جنگهاى او ملول شدند و هم اوست كه به روايتى گفته است : گواهى مىدهم كه احمد پيامبر خداست / خدايى كه آفريدگار جهانيان است . / اگر چندان زنده بمانم كه او را دريابم / هر آينه وزير و پسر عموى او خواهم بود [ 1 ] . و اوست كه يهوديان يثرب را كشت و قصد داشت كه آنجا را ويران كند و به دو خبر داده شد كه اينجا هجرت‌گاه پيغمبرى خواهد بود و او به عقيدهء ايشان ايمان آورد و اين كار را رها كرد . روزگار پادشاهى وى سيصد و بيست سال بود . آنگاه فرزندش حسان - پس از اينكه حميريان بر پدرش شورش كردند و او را كشتند - به پادشاهى رسيد و به نام ذو الجيشان ملقب شد و اوست كه جديس را شكست داد و داستان ايشان پيش از اين ياد شد . حسان براى كشتن ايشان آغاز بهانه‌گيرى كرد ، و به كشتن يك يك ايشان پرداخت تا آنكه با برادرش عمرو بن تبع بيعت كردند به شرط اينكه برادرش حسان را بكشد و او نيز چنين كرد . اما همين كه برادر خويش را كشت خواب بر وى حرام گشت . از خدمتگزاران خويش پرسيد . آنها گفتند چون تو برادر خويش را به ستم كشته‌اى روى خواب را نخواهى ديد مگر اينكه كسانى را ، كه تو را به قتل وى داشته بوده‌اند ، بكشى و او همهء ايشان را كشت مگر ذو رعين را كه وى او را از اين كار منع كرده بود و او به هنگام بيدار خوابى خويش گفته بود : كيست كه بيدار خوابى را به خواب بفروشد / چه خوش بخت است آن كه با چشمان آسوده به خواب مىرود / اگر حمير خيانت كردند و دروغ گفتند / خداوند بر ذو رعين ببخشايد [ 2 ] . / هر كجا باشيم ما را پادشاهى و ملكى است / كه مقاول [ 3 ] ( پادشاهان ) آن را به دست آورده‌اند . / پس از تبّعان ما پادشاهى

--> [ ( ) ] السيف اصدق انباء من الكتب * فى حدّه الحدّ بين الجدّ و اللّعب كه در فتح عمّوريه سروده است . [ 1 ] رك : المعارف ابن قتيبه ، ص 631 . [ 2 ] دو بيت اول در المعارف ، ص 633 ، آمده است . [ 3 ] مقاول جمع مقول به زبان عربى حميرى : پادشاه يا پادشاهك و بيشتر عنوان پادشاهان يمن است . مراجعه شود به تاج العروس در مادهء قول .